به گزارش خبرگزاری سلامت (طبنا) از کرمانشاه ، گسترش مصرف ویپ و سیگارهای الکترونیک در میان نوجوانان و جوانان، بهویژه در فضاهای عمومی شهر کرمانشاه، به یکی از نگرانیهای جدی خانوادهها، فعالان اجتماعی و کارشناسان حوزه سلامت تبدیل شده است. موضوعی که به اعتقاد بسیاری از صاحبنظران، تنها یک مسئله بهداشتی نیست، بلکه ریشه در مجموعهای از عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و کمبود زیرساختهای تفریحی و نشاط اجتماعی دارد.
هادی نوروزی، سردبیر روزنامه باختر و از فعالان رسانهای استان کرمانشاه، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری سلامت با ابراز نگرانی از روند رو به رشد مصرف ویپ در میان نوجوانان اظهار کرد: اگر چند سال پیش مصرف سیگارهای الکترونیک محدود به برخی فضاهای خاص بود، امروز در بسیاری از پارکها، مراکز خرید، کافهها و حتی برخی محیطهای اطراف مدارس میتوان نوجوانانی را مشاهده کرد که بدون نگرانی از پیامدهای این رفتار، اقدام به مصرف ویپ میکنند.
وی افزود: آنچه بیش از خود مصرف ویپ نگرانکننده است، عادی شدن آن در نگاه جامعه است. زمانی مصرف دخانیات در سنین پایین رفتاری ناپسند تلقی میشد، اما امروز در برخی جمعهای نوجوانانه، ویپ به بخشی از هویت اجتماعی افراد تبدیل شده و حتی گاهی نشانهای از مدرن بودن، متفاوت بودن یا عضویت در یک گروه خاص تلقی میشود.
فریب بزرگ «بیضرر بودن ویپ»
نوروزی با اشاره به باورهای غلط درباره سیگارهای الکترونیک گفت: بسیاری از نوجوانان تصور میکنند چون ویپ دود سیگار سنتی را ندارد یا بوی تند آن کمتر است، بنابراین ضرری هم ندارد. این در حالی است که تحقیقات علمی نشان دادهاند بخش قابل توجهی از این محصولات حاوی نیکوتین هستند؛ مادهای که وابستگی شدید ایجاد میکند و میتواند بر رشد مغزی نوجوانان، تمرکز، حافظه، خلقوخو و سلامت قلب و عروق اثرات منفی داشته باشد.
وی ادامه داد: متأسفانه تبلیغات غیرمستقیم در فضای مجازی و حتی برخی تولیدات فرهنگی باعث شده است ویپ به عنوان یک محصول جذاب، مدرن و کمخطر معرفی شود؛ در حالی که واقعیت چیز دیگری است.
نقش سریالها و فضای مجازی در عادیسازی مصرف
سردبیر روزنامه باختر معتقد است بخشی از گرایش نوجوانان به مصرف ویپ، نتیجه الگوهای رفتاری ارائه شده در فضای مجازی و آثار تصویری است.
وی گفت: امروز نوجوانان بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر شبکههای اجتماعی، اینفلوئنسرها و شخصیتهای سریالها قرار دارند. در بسیاری از آثار نمایشی، شخصیتهای محبوب در حال مصرف سیگار یا ویپ دیده میشوند، بدون آنکه پیامدهای واقعی این رفتار نمایش داده شود. نوجوان نیز این تصویر را به عنوان نماد جذابیت، اعتماد به نفس یا موفقیت تفسیر میکند.
نوروزی افزود: وقتی یک نوجوان هر روز با چنین تصاویری مواجه میشود و در عین حال آموزش درستی درباره آسیبهای این محصولات دریافت نمیکند، طبیعی است که نسبت به مصرف آن کنجکاو شود.
افزایش مصرف در میان دختران نوجوان؛ یک هشدار جدی
وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف دخانیات در میان دختران نوجوان اظهار کرد: آنچه امروز در برخی نقاط شهر کرمانشاه مشاهده میشود، افزایش حضور دختران نوجوان در میان مصرفکنندگان ویپ است؛ موضوعی که نیازمند بررسی دقیق اجتماعی و فرهنگی است.
نوروزی تصریح کرد: مسئله تنها مصرف یک محصول نیست. ما با پدیدهای مواجه هستیم که در آن برخی نوجوانان تلاش میکنند از طریق رفتارهای پرخطر، خود را متفاوت نشان دهند یا مورد توجه قرار گیرند. این مسئله نشان میدهد که باید ریشههای اجتماعی و روانی موضوع را جدی بگیریم.
کرمانشاه؛ شهر یک میلیون نفری با کمبود زیرساختهای تفریحی
این فعال رسانهای یکی از دلایل مهم گرایش جوانان به رفتارهای پرخطر را کمبود امکانات تفریحی و فرهنگی دانست و گفت: نمیتوان از جوانان انتظار داشت تنها با توصیه و نصیحت از آسیبها دوری کنند، در حالی که بسیاری از نیازهای طبیعی آنان برای تفریح، نشاط، هیجان و حضور در فضاهای سالم اجتماعی پاسخ داده نمیشود.
وی افزود: کرمانشاه با جمعیتی نزدیک به یک میلیون نفر، هنوز با کمبود جدی مراکز تفریحی، فرهنگی و سرگرمیهای متناسب با نسل جدید مواجه است. تعداد محدود مجموعههای تفریحی، نبود پارکهای تخصصی جوانان، کمبود فضاهای فرهنگی پویا، ضعف در برگزاری جشنوارهها و برنامههای مستمر جوانپسند و همچنین محدود بودن فضاهای ورزشی و هنری ارزانقیمت، بخشی از این مشکلات است.
نوروزی ادامه داد: جوانان نیاز به هیجان، دیده شدن، ارتباط اجتماعی و تجربههای جدید دارند. اگر جامعه نتواند این نیازها را در قالب فعالیتهای سالم تأمین کند، بخشی از این انرژی در مسیرهای نادرست تخلیه خواهد شد.
مسئولان تنها به هشدار دادن اکتفا نکنند
وی با تأکید بر نقش نهادهای مسئول گفت: دستگاههای فرهنگی، آموزشی، ورزشی و اجتماعی نباید تنها در جایگاه هشداردهنده ظاهر شوند. جوانان بیش از آنکه به سخنرانی نیاز داشته باشند، به فرصت نیاز دارند؛ فرصت برای ورزش، هنر، خلاقیت، تفریح، مشارکت اجتماعی و تجربههای مثبت.
به گفته نوروزی، ایجاد مراکز فرهنگی فعال، توسعه امکانات ورزشی محلات، حمایت از برنامههای هنری، راهاندازی فضاهای تفریحی جدید، برگزاری جشنوارههای خیابانی، رویدادهای فرهنگی و موسیقی مجاز و همچنین تقویت تشکلهای جوانان میتواند بخشی از این خلأ را جبران کند.
خانوادهها؛ نخستین خط دفاعی
سردبیر روزنامه باختر همچنین بر نقش خانوادهها تأکید کرد و گفت: والدین باید بیش از گذشته با فرزندان خود گفتوگو کنند. بسیاری از نوجوانان تحت فشار همسالان یا برای پذیرفته شدن در جمع دوستان به سمت مصرف ویپ میروند. گفتوگوی صمیمانه و آگاهانه میتواند بسیاری از این آسیبها را کاهش دهد.
وی افزود: برخوردهای تند و صرفاً تنبیهی معمولاً نتیجه مطلوبی ندارد. نوجوان باید احساس کند خانواده او را درک میکند و میتواند بدون ترس از قضاوت درباره دغدغههایش صحبت کند.
ضرورت نظارت جدی بر فروش ویپ
نوروزی در ادامه خواستار نظارت جدیتر بر عرضه این محصولات شد و اظهار کرد: متأسفانه در بسیاری از موارد، دسترسی نوجوانان به ویپ بسیار آسان است. فروش این محصولات به افراد زیر سن قانونی باید با جدیت بیشتری کنترل شود و دستگاههای مسئول نسبت به این موضوع حساسیت بیشتری نشان دهند.
آیندهای که نباید نادیده گرفته شود
وی در پایان تأکید کرد: ویپ تنها یک وسیله مصرفی نیست؛ نماد بخشی از تغییرات سبک زندگی نسل جدید است. اگر امروز نسبت به این مسئله بیتفاوت باشیم، فردا با نسلی مواجه خواهیم شد که بخشی از سلامت جسمی و روانی خود را در مسیر عادیسازی رفتارهای پرخطر از دست داده است.
نوروزی خاطرنشان کرد: مقابله با این پدیده تنها وظیفه یک دستگاه یا یک خانواده نیست. رسانهها، مدارس، دانشگاهها، نهادهای فرهنگی، مسئولان شهری و خانوادهها باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. کرمانشاه برای حفظ سلامت نسل جوان خود، بیش از هر چیز به امید، نشاط، آگاهی و فرصتهای سالم برای زندگی نیاز دارد؛ فرصتهایی که میتوانند جای دودهای رنگی و فریبنده را در زندگی نوجوانان و جوانان این شهر بگیرند.
نظر شما